CAR-da keçirilən dünya çempionatı estetik futbol həvəskarlarının ümidlərini ölüdrməklə bərabər, ciddi hakim səhvləri ilə yadda qaldı. Məhz onların "sayəsində" İngiltərə Almaniyaya 1:4, Meksika isə Argentinaya 1:3 hesabı ilə uduzaraq mübarizəni dayandırdı. FİFA prezidenti Yozef Blatter də bu səbəbdən İngiltərə və Meksika futbol federasiyalarının rəhbərlərindən üzr istəyib. Ali futbol qurumunun rəhbəri 1/8 final mərhələsində qeydə alınan hakim səhvlərinə münasibət bildirmək qərarına gəlib.
Blatter Almaniya ilə oyunda ingiltərəli Frank Lempardın qolunun qeydə alınmamağının, həmçinin argentinalı Karlos Tevesin Meksika ilə qarşılaşmada oyundankənar vəziyyətdən fərqlənməsinin ədalətsizlik olduğunu etiraf edib: "Mən İngiltərə və Meksika futbol federasiyalarının nümayəndələri ilə söhbət etmişəm. Onlar hakim səhvlərinə məyus idilər. Mən onlardan üzr istədim. Başa düşürəm ki, onlar narazıdırlar və hakimliyi tənqid etmək haqları var. Həm ingilislər, həm də meksikalılar üzrxahlığımı qəbul etdilər".
Görəsən, CAR stadionlarında baş verən hadisələrə bizim rəsmilərin münasibəti necədir? Nə vaxtsa hansısa hakimimiz
Azərbaycanı belə mötəbər yarışlarda təmsil edə bilərmi? Axı yaxınlarda AFFA Hakimlər Komitəsinin sədri Xaqani Məmmədov ictimaiyyətdə gülüş doğuran açıqlama vermişdi. O, 2012-ci ildə keçiriləcək Avropa çempionatının final mərhələ oyunlarına ölkəmizdən bir hakimin də təyinat alacağını bildirmişdi. Odur ki, hazırda Yesuntikidə istirahətdə olan X.Məmmədovun yerinə bu suallara AFFA Hakim-İnspektorlar Komitəsinin sədri Gülağa Cabbarov cavab verir.
(əvvəli ötən sayımızda)
- Bu çempionatda sizin diqqətinizi cəlb edən hansı hakimləri qeyd edə bilərsiz?
- Asiya hakimlərinin uğurlu çıxışı məni çox sevindirdi. Həm Rövşən İrmatov, həm də Yapon hakim Nişimura yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirdilər. Ümumiyyətlə, Avropa və Cənubi Amerika hakimləri həmişə digər konfederasiyaların hakimlərindən seçiliblər. Belə görünür ki, FİFA bu sahədə olan boşluğu doldurmaq istəyir. Ona görə Asiyadan olan cavan hakimlərə bu qədər yüksək etimad göstərir. Qvatemaladan olan hakimi də bu siyahıya aid etmək olar. Bu hakimlərin öz daxili çempionatlarında idarə etdikləri oyunlar bu qədər yüksək səviyyəli olmur. Ümumiyyətlə, mən Qvatemalada peşəkar səviyyədə keçirilən daxili çempionatın olmasına əmin deyiləm. Bu səbəbdən bu hakimlərin uğuru alqışa layiqdir. Avropa hakimlərindən isə Hovard Uebi, Ştarkı və Frank de Blekeri qeyd edə bilərəm. Onlar Rozetti və Busakkanın zəif hakimliyi fonunda lider plana çıxdılar. Cənubi Amerikaya gəldikdə deyə bilərəm ki, onları bu çempionatda təcrübəli hakimlər təmsil edirdi. Bu hakimlərin əksəriyyəti yaşlarının çox olması ilə seçilirdilər. Bu faktın onların fiziki hazırlıq səviyyəsinə ciddi təsir etmədiyinin şahidi olduq.
- Bəs sizin fikrinizə görə çempionatın uğursuz hakimləri kimlər idi?
- Qəribə haldır ki, çempionatın uğursuz hakimləri öz qitələrinin və dünyanın ən yaxşı hakimləri olan Rozetti və Lariondo oldu. Uruqvaylı hakim Xorxe Lariondo reytinqə görə dünyanın ən güclü hakimi sayılır. Bu fakt bizə sübut edir ki, heç bir hakim səhvdən sığortalanmayıb. Mənim fikrimcə çempionatın ən ağır səhvini uruqvaylı briqada etdi. Qapıdan keçən topun hesaba alınmaması mənə dahi hakimimiz Tofiq Bəhramovu xatırlatdı. Tofiq müəllim bundan qat-qat çətin situasiyada düzgün qərar vermiş və öz qərarının üzərində inad etmişdi. Əfsuslar olsun ki, indi bu cür hallara az rast gəlinir.
- Rövşən İrmatovdan belə hakimlik gözləyirdiz?
- Rövşən İrmatov artıq tarixə düşüb. Çempionatdan əvvəl ona Tofiq Bəhramovun uğurlarını təkrarlaya biləcək kimi bir sualı verilmişdi. O, bu suala çox ehtiyatlı cavab vermişdi. İndi çempionatın sonunda onun uğurunu tarixi uğur hesab etmək olar. Rövşən İrmatovun əsas üstünlüyü yaşının az olmasıdır. FİFA siyahısına çox tez daxil olan İrmatov dünya çempionatına qədər bir çox mötəbər yarışlarda hakimlik edib. O, fiziki cəhətdən çox hazırlıqlıdır və futbolu başa düşür. Onun xarici görünüşü müasir standartlara cavab verir. Qeyd etməliyəm ki, Rövşən İrmatovun intellektual səviyyəsi çox yüksəkdir. O, iki ali təhsil diplomuna malikdir. Bütün bu faktlar onun uğurunun əsasıdır. İndi onun ən çatışmayan cəhəti təcrübəsizliyi və meydanda avtoritetinin az olmasıdır. Bəzi oyunlarda tanınmış futbolçuların ona çox sərt cavab verdiyinin şahidi olmuşduq. Bu məqam zaman keçdikcə dəyişəcək. Mən əminəm ki, gələcəkdə onu daha ciddi uğurlar gözləyir.
- Biz Azərbaycan hakimlərini nə vaxt dünya çempionatında görəcəyik?
- Azərbaycan Avropa konfederasiyasında yerləşir. Avropanın futbolunda olduğu kimi, hakimlik sahəsində də çox ciddi rəqabət var. Hakim bir çox mərhələlərdən keçməlidir. Bu çox çətin prosesdir. Hətta çox güclü yığma komandaları olan Türkiyə və Rusiya kimi ölkələrin bu səviyyədə hakimləri yoxdur.
- Azərbaycan hakimlərinin peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün hansı işlər görülür?
- Rövnəq Abdullayev AFFA prezidenti seçildikdən sonra hakimliyə çox böyük diqqət ayrılır. Azərbaycan hakimləri ildə iki dəfə yüksək səviyyədə təşkil olunmuş təlim-məşq toplanışlarında iştirak edirlər. Bu toplanışlarda FİFA-nın təqdim etdiyi materiallar əsasında onlara dərslər keçilir. Yığıncaqlar və seminarlar isə daimi xarakter alıb. İndi Avropada Hakimlik Konvensiyası adlanan konsepsiya var. UEFA bu konvensiyaya federasiyaları qəbul etməklə hakimliyin səviyyəsini vahid standarta çatdırmaq istəyir. Üzv federasiyalar konvensiyaya qoşulmaqla, bir çox üstünlüklər əldə edirlər. Bizim federasiya da öz növbəsində konvensiyaya qoşulmaq niyyətindədir. Federasiyanın baş katibi Elxan Məmmədovun səyi nəticəsində UEFA-ya bu məsələ ilə əlaqədar bütün sənədlər göndərilib. Əgər yadınızdadırsa, bir neçə ay öncə UEFA bu məsələ ilə əlaqədar öz nümayəndəsini Azərbaycana göndərmişdi. Bizim federasiyanın konvensiyaya tam hüquqlu üzv olması hakimliyin səviyyəsini ciddi şəkildə dəyişəcək. Bu günlərdə hakimliyə həsr edilmiş bir sayt da açılıb.
- Saytın adı nədir?
- Saytın adı www.fit.az-dır.
- Saytın əsas məqsədi nədən ibarətdir?
- Bu sayt "Azərbaycan Futbol Hakimləri" ictimai birliyinin saytıdır. Sayt Azərbaycan və dünya futbol hakimliyində olan yenilikləri istifadəçilərin nəzərinə çatdırır. Saytın əsas məqsədi hakimliyin təbliğatıdır. Azərbaycanda bir çox futbol mütəxəssisləri futbol qaydaları ilə əlaqədar kifayət qədər savadlı deyil. Saytımız həm futbol qaydalarını, həm də bir çox materialları istifadəçilərə təqdim edir.
- Video texnologiyaların futbolda istifadəsinə münasibətiniz necədir? Bu video təkrarlar hakimlərin səhvlərini bir qədər azalda bilərmi?
- Mən hakimliyin inkişafını video texnologiyaların istifadəsində görmürəm. Hər halda bu cür vasitələrdən istifadə edilsə, futbol öz simasını itirəcək. Mən bu halın baş verməsini istəmirəm. Bu yalnız mənim fikrim deyil. FİFA-nın prezidenti də belə fikirləşir. Ümumiyyətlə, FİFA-nın nəzdində Beynəlxalq Şura var. Bu Şura bəzən qaydalar komitəsi adlandırılır. Qaydalara dəyişikliklərin edilməsi bu qurumun üzərinə düşür. Şura öz sonuncu iclasında video texnologiyaların hər hansı formada istifadəsinin əleyhinə çıxıb. Bunun əvəzinə qapı xəttinin üzərində olan əlavə köməkçilərin istifadəsini dəstəkləyib. Bu insanlar çox konservativ ruhludurlar. Onlar futbola hər hansı texnoloji müdaxiləni qəbul edə bilməzlər.